Powieść historyczna – cechy gatunku

Powieść historyczna jest odmianą gatunkową powieści, spełnia więc wymogi dla tego gatunku. Poza tym charakteryzuje się także innymi cechami, charakterystycznymi tylko dla niej. Świat przedstawiony powieści historycznej jest umieszczony w epoce traktowanej przez autora i odbiorców jego dzieła nie jako epoka współczesna, ale historycznie odległy moment w dziejach. Dąży ona do respektowania prawdy historycznej – wydarzeń i realiów epoki, ... więcej



Historia w Krzyżakach

Tło historyczne
Zakony krzyżowe powstały w XI wieku, w związku z organizowanymi wtedy wyprawami krzyżowymi do Ziemi Świętej. Z czasem zakony krzyżackie stały się bardzo potężne, do największych należeli templariusze. Zakon Krzyżacki powstał stosunkowo późno, pod koniec XII wieku (w 1191); był on przeznaczony dla rycerzy niemieckich. Z Palestyny Krzyżacy przenieśli się na Węgry, gdzie od tamtejszego króla dostali kawałek ziemi, w zamia... więcej



Czas i miejsce akcji „Krzyżaków”

Precyzyjne ustalenie czasu akcji powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” jest możliwe dzięki wykorzystaniu przez autora wydarzeń historycznych, które wyznaczają ramy czasowe utworu. Akcja dzieła rozpoczyna się latem 1399 roku, na kilkanaście dni przed narodzinami córki króla Władysława Jagiełły i Jadwigi w dniu 22 czerwca tegoż roku i obejmuje dziesięć kolejnych lat, kończąc się w chwili złożenia przed polskim władcą ... więcej



Miejsca fikcyjne i historyczne w „Krzyżakach”

Akcja powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” została osadzona w realiach średniowiecznej Polski, a autor wykorzystał w niej autentyczne miejsca, które wiązały z historią ówczesnej Polski, Prus i Litwy. Z miejsc historycznych, opisanych w utworze należy wymienić:

Tyniec – w tynieckiej gospodzie „Pod Lutym Turem” dochodzi do spotkania powracających z wojny na Litwie Maćka z Bogdańca i Zbyszka z dwore... więcej



„Krzyżacy” – główne wątki

W powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” można wyodrębnić kilka wątków, które stanowią główny trzon akcji dzieła:

1. Zemsta Juranda ze Spychowa na Zakonie Krzyżackim – wątek ten obejmuje dzieje Juranda, który, po tragicznej śmierci ukochanej żony podczas najazdu Krzyżaków na dwór, należący do księcia mazowieckiego Janusza, przez wiele lat pragnął pomścić swoją krzywdę nie potrafiąc znaleźć ukojenia dla swojego... więcej



Fikcyjni bohaterowie Krzyżaków

Obok postaci historycznych w powieści znajdziemy wiele postaci wymyślonych przez Sienkiewicza:

Zbyszko z Bogdańca
Zbyszko jest w powieści wzorem idealnego rycerza – jest honorowy, odważny, bohaterski. Dla wybranki serca (Danusi) jest w stanie zrobić bardzo wiele. Jest otwarty i uczciwy, nie ukrywa swoich emocji, czasem ma problemy z powściągnięciem ich. Okazuje się wierny w miłości, konsekwentny i gotów do poświęceń. Jest to ryce... więcej



Opis bitwy pod Grunwaldem na postawie obrazu Jana Matejki

„Bitwa pod Grunwaldem” z roku 1878 autorstwa Jana Matejki jest jednym z najsłynniejszych polskich obrazów. Gigantycznych rozmiarów płótno w sposób charakterystyczny dla techniki malarskiej autora przedstawia jeden z najważniejszych i zarazem przełomowych momentów grunwaldzkiej batalii – śmierć Wielkiego Mistrza Krzyżackiego, Ulryka von Jungingena, przechylająca szalę zwycięstwa na stronę wojsk polsko-litewskich.

Na pi... więcej



Opis bitwy pod Grunwaldem na podstawie „Krzyżaków”

Przed południem wojska pod dowództwem króla Władysława Jagiełły dotarły w pobliże wsi Logdau i Tannenberg. W oddali widać było łąki Grunwaldu. Chwilę później ku wsiom wyruszyli gońcy w celu zbadania okolicy, a na brzegu jeziora Lubień ustawiono namiot kapliczny, aby król mógł wysłuchać mszy. W namiocie odbyła się narada, w której uczestniczyli Jagiełło, Witold, książęta mazowieccy i rada wojenna.

Po mszy nadjechał na koniu Hanko Ostojcz... więcej



Punkt kulminacyjny w „Krzyżakach”

W powieści Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy” można wyróżnić dwa punkty kulminacyjne. Pierwszy z nich następuje w chwili powrotu Zbyszka z Bogdańca z ciałem Danusi do Spychowa i uwolnieniem Zygfryda de Löve przez Juranda ze Spychowa. Następuje wówczas rozwiązanie głównych wątków dzieła – wątku, obejmującego dzieje miłości Zbyszka i Danusi i kończącego się tragicznie śmiercią dziewczyny, wątku, dotyczącego zemsty ... więcej



Charakterystyka Polaków w „Krzyżakach”

Powieść Henryka Sienkiewicza: „Krzyżacy”, napisana ku „pokrzepieniu serc” w czasach szczególnie trudnych dla narodu polskiego, miała przypominać o dawnej świetności Polski. To niejako narzuciło zasadę idealizacji rycerstwa polskiego w utworze, a autor – przybliżając zbiorowy obraz średniowiecznych rycerzy – kładł szczególny nacisk na cechy, którymi wyróżniał się ten stan pośród rycerstwa ówczesn... więcej



Krzyżacy - plan wydarzeń

1. Pojawienie się w gospodzie w Tyńcu Maćka i Zbyszka wracających z wyprawy wojennej.
2. Przybycie do gospody księżnej Anny Mazowieckiej z orszakiem dworskim.
3. Ślubowanie Zbyszka.
4. Próba zaatakowania posła krzyżackiego przez Zbyszka.
5. Uwięzienie Zbyszka.
6. Próba ocalenia Zbyszka przez Maćka, księżnę Annę i znanych rycerzy.
7. Śmierć królowej.
8. Ocalenie Zbyszka przez Danusię.
9. Spotkanie Zbyszka z Jurandem.
10. Choroba Maćka, ... więcej



Kompozycja Krzyżaków

Wszystkie powieści historyczne Sienkiewicza przedstawiają charakterystyczny schemat kompozycyjny. Przedstawiciel jakiegoś „dobrego” obozu (w „Krzyżakach” są to Polacy), waleczny i mężny, zazwyczaj młody, cieszący się sympatią autora (Zbyszko z Bogdańca) kocha się w pannie, którą porywa rywal, bohater negatywny, należący do „wrogiego” obozu (Krzyżacy). Obóz, któremu sprzyja autor, odnosi zwycięstwo, a cała ... więcej



Obraz zakonu krzyżackiego przedstawiony w Krzyżakach

Charakterystyce zakonu krzyżackiego poświęcone jest w powieści bardzo dużo miejsca. O ważności zakonu świadczy już sam tytuł. Można zastanawiać się, dlaczego Sienkiewicz nie nadał jakiegoś innego tytułu, choćby „Tragiczne dzieje Zbyszka i Danusi”? Wydaje się, że autor chciał zwrócić czytelnikom uwagę na to, że wizja zakonu, przedstawiona w utworze, jest dla niego najistotniejsza.

Obraz zakonników jest zdecydowanie negatywny: są to l... więcej